Is je e-commerce architectuur al klaar voor AI-agents?

Door Stefan de Jong, strateeg

Stel je voor: een consument ziet een outfit in een TikTok-video, vraagt zijn persoonlijke AI-agent naar de duurzaamheid van het merk en rekent direct af met een spraakcommando. Zonder de website van de verkoper ooit te bezoeken.Dit is geen toekomstmuziek maar nu al mogelijk. 

Van Point of Sale naar point of Discovery

Het traditionele aankoopproces via een webshop verliest terrein. Aandacht, oriëntatie en transactie smelten samen in één ervaring, verspreid over diverse platforms. Of het nu Instagram, ChatGPT, Google Search of een AR-bril is: het zijn allemaal plekken waar transacties plaatsvinden.De consument komt niet meer braaf naar jouw webshop maar rekent af op de plek waar inspiratie ontstaat. In het kort: de Point of Sale (POS) is verschoven naar de Point of Discovery. Deze manier van shoppen wordt ook wel Commerce Everywhere (Gartner), E*commerce (Forrester) of Everywhere commerce genoemd. 

De AI-agent als personal shopper

Vrijwel iedereen kent inmiddels chatbots zoals ChatGPT die kunnen praten en typen. Het verschil met een AI-agent is dat deze ook daadwerkelijk taken voor je uitvoert. Zie het als een slimme assistent die niet alleen adviseert, maar ook handelt.

Nu selecteer je nog zelf producten en vul je betaalgegevens in. In de nabije toekomst onderhandelt jouw persoonlijke AI-agent zelfstandig met de agent van de webshop over de aankoop. We noemen dit ook wel Agent -to-Agent (A2A) of Agentic commerce.

Invloed op techniek en organisaties

De snelheid waarmee de ontwikkelingen nu gaan vraagt om operationele wendbaarheid: het vermogen om je organisatie snel aan te passen aan veranderende marktomstandigheden. 

Voor IT-systemen is de impact enorm. Een stabiele webshop is niet langer genoeg. Everywhere Commerce eist dat data zoals voorraad, prijzen en promoties real-time beschikbaar zijn in elk kanaal. Klopt je data niet? Dan straffen de algoritmes van TikTok of Google je direct af met onzichtbaarheid.

De informatie-uitwisseling tussen de systemen binnen je organisatie en externe platforms of AI-agents verloopt volledig via API’s: gestandaardiseerde manieren om digitale data uit te wisselen. Dit vraagt om een technische infrastructuur die hier vanaf de basis op is ingericht, een zogeheten API-first architectuur. Zonder deze technische basisis je organisatie feitelijk onzichtbaar in een ecosysteem waarin IT-systemen en AI-agents autonoom met elkaar communiceren, zonder menselijke tussenkomst.

Composable Commerce: de perfecte basis

Zoals hierboven beschreven vraagt digital commerce in 2026 onder andere om een wendbare organisatie en API-first technische architectuur.  

Een strategie die hier perfect bij past is Composable Commerce: Een business first strategie bedacht door strategisch advies en onderzoeksbureau Gartner in 2020. Als je kijkt naar de drie belangrijkste pijlers van Composable Commerce dan zie je al snel waarom deze strategie zo goed past by Everywhere Commerce en Agentic Commerce. 

Alles begint bij de Customer Journey. In plaats van dat de klant zich moet aanpassen aan de structuur van jouw webshop, past jouw architectuur zich aan de klant aan. Of die klant nu shopt via een spraakcommando aan een AI-agent, een klik in een Instagram-video of via een slimme spiegel; de customer journey is leidend. Je bouwt je commerce-omgeving dus niet rondom een systeem, maar rondom de momenten waarop jouw klant je nodig heeft.

Om die klantreis te faciliteren, breek je je platform op in losse Capabilities. Dit zijn de specifieke functies die nodig zijn om een aankoop te doen, zoals 'zoeken', 'betalen', 'promoties' of 'voorraadcheck'. In plaats van een log pakket waarin alles 'redelijk' werkt, kies je voor elke functionaliteit de allerbeste oplossing. Hebben jouw klanten behoefte aan razendsnelle AI-search of een checkout via gezichtsherkenning? Dan voeg je die specifieke blokken toe aan je landschap. Zo bied je precies de functionaliteit die jouw doelgroep vraagt.

Om de klantreis en al die losse functies soepel te laten werken, heb je een moderne technische basis nodig. De techniek in een composable commerce strategie is gebaseerd op de MACH-aanpak: Microservices, API-first, Cloud-native en Headless. Waar oude systemen vaak log en gesloten zijn, zorgt deze moderne opzet juist voor openheid en snelheid. Dankzij de API-first aanpak kunnen externe AI-bots en nieuwe verkoopkanalen direct bij je data, zoals actuele voorraad en prijzen.

De headless structuur zorgt ervoor dat je niet vastzit aan één website, maar overal kunt verkopen. Door te bouwen met losse blokjes (microservices) in de cloud blijf je bovendien flexibel: je kunt onderdelen vervangen of opschalen zonder dat dat invloed heeft op het hele platform. 

Meer weten over Composable Commerce?

Wil je dieper duiken in de mogelijkheden van deze architectuur of ben je benieuwd hoe andere retailers de overstap hebben gemaakt?  

In ons artikel "Wat is Composable Commerce?" leggen we de basisprincipes haarfijn uit. Ben je benieuwd naar de concrete businesswaarde? Lees dan onze blog over de 4 belangrijkste voordelen of ontdek waarom de overstap een minder grote stap is dan je denkt.

Lees onze cases: Ontdek hoe wij voor Van der Plas een volledig schaalbaar platform bouwden en hoe HANOS met een headless aanpak klaar is voor de toekomst.